Literatür bölümü neden zorlar?
Pek çok öğrenci literatür bölümünü, okuduğu çalışmaların özetlerini art arda sıralayarak yazar. Bu yaklaşım hem bölümü gereksiz uzatır hem de jürinin beklediği eleştirel sentezi sunmaz. İyi bir literatür taraması; alandaki tartışmaları gruplar, çalışmalar arasındaki benzerlik ve farklılıkları gösterir ve sonunda sizin araştırmanızın neden gerekli olduğunu ortaya koyar.
Veri tabanı seçimi
Alanınıza göre taranacak kaynaklar değişir. Türkçe çalışmalar için YÖK Ulusal Tez Merkezi ve TR Dizin; uluslararası çalışmalar için Web of Science, Scopus, ERIC, PubMed, PsycINFO gibi alan veri tabanları ve üniversitenizin abone olduğu koleksiyonlar öne çıkar. Google Akademik geniş bir başlangıç noktası sunar ancak tek kaynak olarak yeterli değildir. Danışmanlıkta alanınız için öncelikli veri tabanlarını belirler ve kütüphane erişiminizi en verimli biçimde kullanmanızı sağlarız.
Arama stratejisi
Rastgele anahtar kelimelerle yapılan aramalar ya binlerce ilgisiz sonuç ya da birkaç sınırlı kaynak getirir. Birlikte şu adımlarla bir arama stratejisi kurarız:
- Araştırma sorunuzdan temel kavramların çıkarılması ve Türkçe-İngilizce eş anlamlılarının listelenmesi,
- AND, OR, NOT gibi Boole operatörleri, tırnak ve kesme işaretleriyle arama dizelerinin oluşturulması,
- Yıl, dil, yayın türü ve hakemlilik gibi dahil etme-hariç tutma ölçütlerinin belirlenmesi,
- Arama tarihlerinin ve sonuç sayılarının kaydedilmesi (yöntem bölümünde raporlamak için).
Kaynakları temalara ayırma
Topladığınız kaynakları bir literatür matrisi üzerinde yazar, yıl, amaç, yöntem, örneklem, temel bulgu ve sınırlılık sütunlarıyla düzenlemenize yardımcı oluruz. Matris doldukça kaynaklar arasındaki ortak temalar, çelişkili sonuçlar ve çalışılmamış alanlar kendiliğinden görünür olur. Bu temalar literatür bölümünüzün alt başlıklarını oluşturur. Kaynak yönetimi için Zotero, Mendeley veya EndNote kullanımında da yol gösteririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Literatür taraması için kaç kaynak yeterlidir?
Kesin bir sayı yoktur; alana, konunun güncelliğine ve tez düzeyine göre değişir. Önemli olan, alandaki temel tartışmaları ve güncel çalışmaları kapsayan, araştırma boşluğunu gösterebilen bir kaynak setidir.
Sistematik derleme veya meta-analiz için de destek veriyor musunuz?
Evet. PRISMA akış şeması, dahil etme ölçütleri ve kodlama formu gibi sistematik derleme adımlarında danışmanlık veriyoruz.
Yabancı kaynaklara erişimim yok, ne yapabilirim?
Üniversite kütüphanenizin uzaktan erişim hizmeti, açık erişim arşivleri ve yazarların paylaştığı kopyalar gibi yolları birlikte değerlendiririz.
Literatür bölümü ne kadar uzun olmalı?
Enstitü kılavuzu ve tez düzeyine göre değişir. Önemli olan uzunluk değil, araştırma sorunuzla ilgili temel tartışmaları kapsaması ve araştırma boşluğunu açıkça göstermesidir.
Kaynak yönetim programı kullanmam gerekir mi?
Zorunlu değildir ama önerilir. Zotero gibi bir program, kaynakçayı APA 7’ye uygun biçimde otomatik oluşturmanızı ve atıf hatalarını azaltmanızı sağlar.
Tezinizde nerede takıldığınızı konuşalım
Ücretsiz ön görüşmede ihtiyacınızı dinliyor, kapsamı ve ücreti yazılı olarak paylaşıyoruz.